شهرستان هاي استان : آباده، جهرم، شيراز، لار، ارسنجان، خرمبيد، فراشبند، لامرد، استهبان، خنج، فيروزآباد، مرودشت، اقليد، پاسارگاد، فسا، ممسني، بوانات، زرين دشت، قير و ارزين، مهر، داراب، سپيدان، كازرون و ني ريز شهرستان های استان فارس به شمار می روند .
شیراز
![]() |
موقعیت سیاسی:
از شمال به شهرستان های ارسنجان، مرودشت، سپیدان، ممسنی و از جنوب به شهرستان های جهرم، فیروزآباد و از شرق به شهرستان های نی ریز، استهبان، فسا و از غرب به شهرستان های ممسنی و کازرون محدود می شود.
موقعیت جغرافیایی:
شهر شيراز امروزی، واقع در استان فارس، بر روي جلگه وسيعي که داراي 15 کيلومتر عرض و 120 کيلومتر طول متوسط مي باشد واقع شده است. شهر شیراز در 51 درجه و 51 دقیقه تا 53 درجه و 40 دقیقه طول شرقی و 29 درجه و 2 دقیقه تا 39 درجه و 57 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار مبدا قرار دارد.
شرایط آب و هوایی:
ارتفاع متوسط شهر از سطح دريا 1550 متر است. به علت ارتفاع اين جلگه از سطح دريا و آنچه در نقشه مربوط به بارندگي در سطح کشور بر مي آيد، بارندگي در اين قسمت بيشتر از نواحي ديگر مي باشد. ولي وجود کوههاي مرتفع و بادهاي خشک عربستان در اطراف اين جلگه باعث خشکي هوا مي شود.
به طور کلي ريزش برف در شيراز کم است ولي در ناحيه غربي و جنوب غربي آن در زمستان برف هاي سنگين مي بارد. ميزان درجه حرارت در زمستان در حدود 3 درجه زير صفر و در تابستان 38 درجه بالاي صفر است و اعتدال هواي ناحيه از اين جهت است که اين جلگه بين دو منطقه گرمسير جنوب و سردسير شمال قرار گرفته است.
تاریخچه و ویژگی های آثار:
پايه اوليه شهر در سال 74 ه.ق به دست حکام اموی (41 تا 132 ه.ق) گذارده شد. در اين زمان شهر شامل داراللاماره و چندين مسجد و يک بازار بود . از اين تاريخ تا زمان صفاريان ( 261 تا 287 ه.ق )، شهر توسعه طبيعی خود را داشته است. با روی کار آمدن صفاريان (261 تا 287 ه.ق) ، دوره جديدی از تحولات و توسعه شهر آغاز گرديد و در اين زمان بود که مسجد جامع عتيق، نخستين مسجد جامع شهر، ساخته شد. دوره اتابکان – اتابکان سلغری نزدیک به 130 سال در شیراز فرمانروایی کردند و در آبادانی شهر کوشیدند ، مسجد نو در شیراز از بناهای این خاندان است و از شاعران بنام سعدی می باشد. شیراز در روزگار صفویه جایگاه شایسته و ارجمندی داشت. اله وردی خان و پسرش امام قلی روی هم رفته نزدیک به 40سال بر فارس فرمان راندند، در زمان امام قلی خان دو بنای ماندگار از خود بر جای نهاد یکی مدرسه خان و دیگری پل خان می باشند.
شیراز در دوره زندیه تاریخ پر فراز و نشیبی را پشت سر گذارد. روزگار کریم خان زند یکی از بهترین و آرام ترین دوران بوده، او مدت 13 سال نسبت به آبادانی این شهر همت گماشت. مجموعه با ارزشی زندیه شامل: ارگ کریم خان، بازار، مسجد، حمام و آب انبار وکیل از یادگارهای این دوران است.
حوادثی چون غارت شهر توسط آقا محمد خان قاجار ( 1210 تا 1345 ه.ق ) و زمين لرزه های پی در پی، آسيب زيادی را به اين شهر وارد کرد . با اين وجود، بناهای با ارزشی مانند مجموعه نصيرالملک، مجموعه مشير، مجموعه قوام ، … از جمله آثار با ارزش دوران قاجار می باشند.